Ucho pływaka – co to jest i jak zapobiegać temu powszechnemu schorzeniu

Po kąpieli w basenie zaczyna boleć ci ucho i masz wrażenie, że „coś” w nim siedzi? Z tego tekstu dowiesz się, czym jest ucho pływaka, skąd bierze się stan zapalny i jak go uniknąć. Przeczytasz też, kiedy wystarczy domowa pomoc, a kiedy trzeba szybko zgłosić się do lekarza.

Co to jest ucho pływaka i jak powstaje stan zapalny ucha zewnętrznego?

Określenie ucho pływaka dotyczy ostrego zapalenia przewodu słuchowego zewnętrznego, które pojawia się po kontakcie ucha z wodą. Najczęściej dzieje się to po kąpieli w basenie, jeziorze, morzu albo podczas zwykłego prysznica. Warto podkreślić, że stan zapalny obejmuje ucho zewnętrzne, a nie ucho środkowe, więc to zupełnie inna choroba niż klasyczne „zapalenie ucha” u dzieci z gorączką i bólem przy przełykaniu.

Jak w ogóle dochodzi do rozwoju zapalenia? Woda zalegająca w kanale słuchowym długo utrzymuje wilgoć, przez co skóra zaczyna się rozpulchniać, czyli dochodzi do jej maceracji. Wilgoć wypłukuje część woskowiny usznej i zmienia naturalne kwaśne pH przewodu słuchowego, a to osłabia barierę ochronną przed drobnoustrojami. Na takim podłożu bakterie lub grzyby szybko się namnażają, wywołując ból, obrzęk, wysięk i przykre uczucie zatkania ucha.

Definicja ucha pływaka w języku medycznym

W języku medycznym „ucho pływaka” nosi nazwę ostre rozlane zapalenie przewodu słuchowego zewnętrznego, czyli otitis externa diffusa. Choroba dotyczy ucha zewnętrznego, które obejmuje małżowinę uszną i przewód słuchowy zewnętrzny, aż do okolicy błony bębenkowej. Stan zapalny może obejmować całą długość kanału, a ból często promieniuje na okolicę małżowiny i żuchwy.

Zapalenie ucha zewnętrznego warto odróżnić od zapalenia ucha środkowego. W uchu środkowym proces toczy się za błoną bębenkową, gdzie znajdują się kosteczki słuchowe. Ból przy zapaleniu ucha środkowego jest częściej tępy i pulsujący, często współistnieje z katarem, gorączką i bólem gardła. W uchu pływaka ból nasila się przy dotykaniu małżowiny usznej lub pociąganiu za nią i przy żuciu, a objawy ze strony nosa czy gardła zwykle nie dominują.

Najczęściej ucho pływaka ma podłoże bakteryjne i jest wywołane przez drobnoustroje bytujące w wodzie lub na skórze, znacznie rzadziej ma charakter grzybiczy. Zazwyczaj choruje jedno ucho, a dolegliwości pojawiają się nagle, często po jednym intensywnym dniu na basenie czy po kilku dniach częstych kąpieli. U części osób wystarczy dłuższy prysznic z mocnym strumieniem wody wpadającej prosto do ucha, aby wywołać stan zapalny.

Co dzieje się w przewodzie słuchowym gdy woda zostaje w uchu?

Przewód słuchowy zewnętrzny jest wyścielony delikatną skórą, która w normalnych warunkach jest lekko natłuszczona i pokryta cienką warstwą woskowiny. Kiedy woda zalega w tym kanale, skóra zaczyna pęcznieć, pojawiają się mikropęknięcia i nadżerki. Jednocześnie wypłukiwany jest naturalny film tłuszczowy i część woskowiny, a kwaśne pH przewodu słuchowego przesuwa się w stronę obojętnego. Taka kombinacja uszkadza naturalną tarczę ochronną ucha.

W wilgotnym i ciepłym środowisku, jakie panuje w przewodzie słuchowym po kąpieli, bakterie i grzyby mają idealne warunki do kolonizacji. Drobnoustroje pochodzą z wody basenowej, jezior, rzek, morza, ale również z własnej skóry okolicy ucha. Gdy bariera naskórkowa jest naruszona, mikroorganizmy łatwiej wnikają w głąb skóry, co szybko prowadzi do rozwinięcia się ostrego stanu zapalnego.

W odpowiedzi na zakażenie ściany przewodu słuchowego ulegają obrzękowi i stają się bardzo przekrwione. Światło kanału zwęża się, pojawia się wysięk, który może być wodnisty, surowiczy albo ropny. Zwężenie przewodu i obecność wydzieliny powodują uczucie rozpierania, zatkania ucha oraz pogorszenie słuchu o typie przewodzeniowym. Im większy obrzęk i napięcie tkanek, tym silniejszy ból, zwłaszcza przy dotykaniu małżowiny czy ucisku na okolicę ucha.

Kto najczęściej choruje na ucho pływaka?

Na ucho pływaka szczególnie narażone są dzieci i młodzież, które większość wakacji spędzają w wodzie. Chodzi zarówno o duże baseny publiczne, jak i małe baseny przydomowe czy stelażowe ustawione w ogrodzie. Do grupy ryzyka należą także osoby regularnie pływające rekreacyjnie lub wyczynowo, pływacy długodystansowi, triathloniści, nurkujący oraz użytkownicy jacuzzi.

Podwyższone ryzyko dotyczy również ludzi, którzy codziennie długo korzystają z prysznica i pozwalają, by silny strumień wody wpływał bezpośrednio do przewodu słuchowego. Częściej chorują osoby żyjące w klimacie ciepłym i wilgotnym, gdzie skóra jest niemal cały czas lekko spocona. Kolejna grupa to użytkownicy aparatów słuchowych, zatyczek przeciwhałasowych i słuchawek dousznych, które ograniczają wentylację kanału i zatrzymują wilgoć.

Bardzo częstym czynnikiem ryzyka jest też nadmierna higiena uszu. Osoby, które regularnie czyszczą przewody słuchowe patyczkami, wykałaczkami czy innymi przedmiotami, usuwają ochronną woskowinę i powodują mikrourazy naskórka. Choroba może pojawić się u człowieka w każdym wieku, ale wyraźnie częściej obserwuje się ją w miesiącach letnich i w okresie intensywnego korzystania z kąpielisk, gdy kontakt z wodą jest długi i powtarzalny.

Jak budowa ucha sprzyja uchu pływaka

Ludzkie ucho jest zbudowane z trzech części: ucha zewnętrznego, ucha środkowego i ucha wewnętrznego. Dla ucha pływaka najważniejsza jest pierwsza część, czyli małżowina uszna oraz przewód słuchowy zewnętrzny w kształcie litery S, zakończony błoną bębenkową. Ten kanał jest tzw. „ślepym” korytarzem, bez prostego przedłużenia, więc woda, która tam wpłynie, nie ma łatwego, samoistnego odpływu. Często zostaje uwięziona w zakrętach przewodu.

Woskowina uszna, czyli cerumen, jest naturalnym filtrem i tarczą ochronną przewodu słuchowego. Zawiera substancje o działaniu przeciwbakteryjnym i przeciwgrzybiczym oraz utrzymuje lekko kwaśne pH w kanale. Taki odczyn hamuje rozwój wielu drobnoustrojów. Agresywne lub zbyt częste usuwanie woskowiny sprawia, że przewód słuchowy staje się suchy, podrażniony i znacznie bardziej podatny na ucho pływaka po każdym kontakcie z wodą.

Do zalegania wody sprzyjają też pewne cechy anatomiczne. Wąski, kręty przewód słuchowy zewnętrzny z licznymi włoskami w części chrzęstnej łatwo zatrzymuje krople wody. Przejście między częścią chrzęstną a kostną tworzy rodzaj przewężenia, które działa jak „pułapka” dla cieczy. Brakuje tu prostego kanału grawitacyjnego, który pozwoliłby wodzie swobodnie wypłynąć, dlatego w niektórych ułożeniach głowy woda wręcz „zatrzaskuje się” w uchu.

U dzieci przewód słuchowy jest węższy, krótszy, a skóra cieńsza i bardziej delikatna. Nawet niewielki obrzęk czy ilość wysięku może więc szybko doprowadzić do znacznego zwężenia światła kanału. To sprzyja przewlekłemu zaleganiu wody i wydzieliny po kąpieli i ułatwia rozwój infekcji. Dlatego właśnie dzieci są tak częstymi pacjentami z rozpoznaniem ucha pływaka w sezonie wakacyjnym.

Woskowina w uchu nie jest brudem, ale częścią naturalnej ochrony ucha zewnętrznego, dlatego nie należy jej agresywnie usuwać patyczkami, bo zwiększa to ryzyko ucha pływaka.

Jakie są najczęstsze przyczyny i czynniki ryzyka ucha pływaka?

Ucho pływaka zwykle nie ma jednej prostej przyczyny. Najczęściej jest skutkiem połączenia wilgoci wewnątrz przewodu słuchowego, uszkodzenia bariery skórnej oraz obecności chorobotwórczych bakterii lub grzybów. Ogromne znaczenie ma też jakość wody, z którą stykają się uszy – czy jest to dobrze dezynfekowany basen, czyste jezioro, słone morze, czy może rzadko czyszczony basen ogrodowy lub zanieczyszczona rzeka.

Do tego dochodzą czynniki indywidualne, takie jak kształt przewodu słuchowego, skłonność do przesuszonej lub alergicznej skóry, nawyki higieniczne oraz ogólny stan odporności. U jednej osoby wystarczy jednorazowa kąpiel w brudnym akwenie, u innej dopiero seria wielu kąpieli w basenie o przeciętnej jakości wody, by pojawił się ból i stan zapalny.

Bakterie i grzyby z wody w basenie, jeziorze i morzu

Najczęstszą przyczyną ucha pływaka są zakażenia bakteryjne. Dominują takie drobnoustroje jak Pseudomonas aeruginosa oraz Staphylococcus aureus, które świetnie czują się w wilgotnym środowisku przewodu słuchowego. Rzadziej przyczyną są grzyby z rodzaju Aspergillus lub Candida, choć przy przewlekłej wilgoci i częstym stosowaniu kropli z antybiotykiem infekcja grzybicza staje się bardziej prawdopodobna.

Ryzyko zakażenia zależy od rodzaju akwenu. Kryte baseny miejskie, odkryte pływalnie, małe baseny przydomowe, jeziora, rzeki i morze różnią się składem mikrobiologicznym wody oraz sposobem jej oczyszczania. W wodach stojących, ciepłych i bogatych w materię organiczną łatwiej namnażają się nie tylko klasyczne bakterie, ale też bakterie kałowe i liczne mikroorganizmy środowiskowe. Z kolei w morzu dochodzą mikroorganizmy morskie, a wysoka zawartość soli także może podrażniać skórę.

Znaczenie ma nie tylko obecność drobnoustrojów, ale też jakość dezynfekcji. Prawidłowo prowadzone chlorowanie i filtracja basenu znacząco ograniczają liczbę bakterii, choć nigdy nie sterylizują wody w pełni. W zbyt słabo dezynfekowanych basenach ogrodowych, gdzie woda jest rzadko wymieniana, ryzyko rozwoju ucha pływaka jest dużo większe. Podobnie w jacuzzi z ciepłą, często stojącą wodą, gdzie wysoka temperatura i wilgotność sprzyjają szybkiemu namnażaniu drobnoustrojów.

Urazy i podrażnienia przewodu słuchowego

Jednym z najważniejszych czynników ryzyka są mechaniczne urazy przewodu słuchowego zewnętrznego. Wkładanie do ucha patyczków higienicznych, wsuwek, wykałaczek czy drapanie paznokciem powoduje mikronaderwania skóry i często uszkadza ochronną warstwę woskowiny. Duży problem stanowią też zabiegi typu „świecowanie uszu”, które nie tylko nie mają udowodnionej skuteczności, ale mogą wręcz spowodować oparzenia i dodatkowe podrażnienia.

Do przewlekłych podrażnień zalicza się długotrwałe noszenie słuchawek dousznych, stoperów do uszu oraz aparatów słuchowych. Te urządzenia ograniczają cyrkulację powietrza w przewodzie słuchowym, zatrzymują pot, sebum i resztki wody. Gromadząca się woskowina i wilgoć tworzą środowisko sprzyjające rozwojowi bakterii. Dodatkowo twarde elementy mogą powodować otarcia i mikrourazy, jeśli są źle dopasowane.

Kolejna grupa to podrażnienia chemiczne i alergiczne. Rozmaite kosmetyki do włosów, lakiery, pianki, środki do farbowania, a także nieodpowiednio dobrane płyny do płukania uszu czy preparaty do „odtykania” przewodu słuchowego mogą drażnić delikatny nabłonek. U osób z alergią kontaktową nawet niewielka ilość substancji uczulającej może wywołać silny świąd i stan zapalny, który otwiera drogę dla bakterii i grzybów.

Choroby przewlekłe i obniżona odporność organizmu

Ryzyko ciężkiego przebiegu ucha pływaka rośnie u osób z wybranymi chorobami przewlekłymi skóry i całego organizmu. Należą do nich między innymi cukrzyca, atopowe zapalenie skóry, łuszczyca, łojotokowe zapalenie skóry w okolicy ucha oraz przewlekłe wypryski i alergie skórne. U takich osób bariera naskórkowa jest słabsza, a nawet niewielkie podrażnienie lub wilgoć mogą doprowadzić do infekcji przewodu słuchowego.

Szczególną grupę stanowią pacjenci z obniżoną odpornością. Chodzi o osoby w podeszłym wieku, po leczeniu onkologicznym, w trakcie terapii immunosupresyjnej, stosujące ogólne lub miejscowe glikokortykosteroidy w obrębie ucha. Zwiększone ryzyko dotyczy także osób zakażonych HIV oraz chorych na przewlekłe choroby ogólnoustrojowe, które osłabiają mechanizmy obronne. U nich infekcje mogą mieć cięższy, długotrwały przebieg.

U chorych na cukrzycę oraz u pacjentów silnie immunoniekompetentnych może rozwinąć się tzw. martwicze zapalenie ucha zewnętrznego, zwane też złośliwym. Infekcja rozszerza się wtedy poza przewód słuchowy na tkanki podstawy czaszki, co jest stanem zagrażającym życiu i wymaga pilnej interwencji specjalistycznej, często z zastosowaniem długotrwałej antybiotykoterapii dożylnej i leczenia szpitalnego.

Osoby z cukrzycą lub poważnie obniżoną odpornością powinny traktować ból ucha po kąpieli jako sygnał alarmowy i zgłaszać się do lekarza szybciej niż osoby zdrowe.

Jakie objawy mogą świadczyć o uchu pływaka?

Objawy ucha pływaka najczęściej rozwijają się od kilku godzin do kilku dni po kontakcie ucha z wodą. U części osób pierwszym sygnałem jest lekkie uczucie wilgoci i pełności w uchu zaraz po kąpieli, które zamiast ustępować, stopniowo się nasila. Potem dołączają się ból, świąd, wyciek oraz wyraźne pogorszenie słuchu po stronie chorego ucha.

Typowe miejscowe objawy ucha pływaka obejmują:

• ból ucha nasilający się przy dotyku małżowiny, ucisku na okolicę ucha oraz przy żuciu,
• świąd i pieczenie w przewodzie słuchowym,
• uczucie zatkania, pełności i rozpierania w uchu,
• przejściowe pogorszenie słuchu o charakterze przewodzeniowym po stronie zajętej,
• szumy uszne lub buczenie w chorym uchu,
• wyciek z ucha – wodnisty, surowiczy, ropny albo z domieszką krwi,
• nieprzyjemny zapach wydzieliny z ucha.

Przy badaniu lekarskim, zwykle z użyciem otoskopu, widać wyraźne zaczerwienienie i obrzęk ścian przewodu słuchowego. Światło kanału jest zwężone, czasem prawie niedrożne, w świetle widoczne są resztki woskowiny i wysięk. Błona bębenkowa może być zaczerwieniona, ale zazwyczaj pozostaje nieperforowana, choć u pacjentów z wcześniejszymi chorobami ucha obraz może być zmieniony.

W cięższych przypadkach mogą pojawić się także objawy ogólne. Należą do nich stany podgorączkowe lub gorączka, ogólne osłabienie, rozbicie oraz pobolewanie głowy po stronie chorego ucha. Bywa, że wyczuwalne są powiększone, bolesne węzły chłonne za małżowiną uszną lub na szyi, co świadczy o reakcji układu odpornościowego na toczący się stan zapalny.

Szczególną uwagę powinny zwrócić objawy alarmowe, sugerujące rozszerzanie się zakażenia poza przewód słuchowy. To przede wszystkim bardzo silny, pulsujący ból, który nie odpowiada na zwykłe leki przeciwbólowe i wydaje się nieadekwatny do widocznych zmian w uchu. Niepokojące są też obrzęk małżowiny i skóry wokół ucha, silny ból przy poruszaniu żuchwą, zawroty głowy, zaburzenia równowagi oraz asymetria twarzy wskazująca na porażenie nerwu twarzowego.

Bólu ucha, który narasta kilka dni po kąpieli i któremu towarzyszy wyciek lub zauważalne pogorszenie słuchu, nie należy bagatelizować, a do ucha nie powinno się wlewać żadnych „domowych mieszanek”.

Leczenie ucha pływaka w domu i u lekarza

Sposób leczenia ucha pływaka zależy od przyczyny zakażenia, nasilenia objawów oraz ogólnego stanu pacjenta. Aby jednak dobrać odpowiednią terapię, potrzebne jest zwykle badanie lekarskie, najlepiej wykonane przez lekarza rodzinnego, pediatrę lub laryngologa. Specjalista może ocenić, czy stan zapalny rzeczywiście dotyczy ucha zewnętrznego i czy błona bębenkowa jest cała.

Co możesz zrobić w domu przed wizytą u lekarza? Najważniejsze jest unikanie dalszego moczenia chorego ucha, zarówno w wannie, pod prysznicem, jak i w basenie. Możesz delikatnie osuszyć zewnętrzną część małżowiny i okolicę ucha czystym ręcznikiem lub miękką chusteczką, nie wprowadzając niczego do przewodu słuchowego. Pomaga też przechylanie głowy na bok i wykonywanie delikatnych ruchów, aby ułatwić wypłynięcie wody z kanału.

W razie bólu wolno zastosować dostępne bez recepty leki przeciwbólowe, takie jak paracetamol lub ibuprofen, przyjmowane dokładnie według ulotki. Lepiej sięgać po postacie doustne niż eksperymentować z preparatami wkraplanymi do ucha bez konsultacji. W nocy pomocne bywa spanie na stronie przeciwnej do chorego ucha, co zmniejsza ucisk poduszki na bolesną małżowinę.

Bardzo ważne jest jasne określenie tego, czego nie wolno robić. Do kanału słuchowego nie należy wkładać patyczków, wsuwek, wacików ani żadnych innych przedmiotów, bo mogą spowodować dodatkowe uszkodzenia i wepchnąć wydzielinę głębiej. Nie wolno też płukać ucha wodą ani stosować tzw. świec do uszu. Bez wyraźnego zalecenia lekarza nie powinno się używać przypadkowych kropli antybiotykowych, sterydowych, spirytusowych czy olejowych.

Typowe postępowanie u lekarza obejmuje dokładny wywiad, ocenę objawów oraz badanie otoskopowe z oglądaniem przewodu słuchowego zewnętrznego i błony bębenkowej. W razie potrzeby laryngolog może mechanicznie oczyścić kanał z zalegającej woskowiny i wysięku, używając specjalnych narzędzi lub ssaka. Przy częstych nawrotach lub braku poprawy bywa pobierany materiał do badania mikrobiologicznego, aby dobrać celowane leczenie.

Podstawą leczenia są zwykle miejscowe krople do uszu. W zakażeniach bakteryjnych stosuje się krople z antybiotykiem, w infekcjach grzybiczych – miejscowe leki przeciwgrzybicze. Często preparaty te zawierają dodatkowo glikokortykosteroid, który szybko zmniejsza obrzęk, ból i świąd. Typowa kuracja trwa około 7–10 dni, a pierwszej wyraźnej poprawy można się spodziewać po 48–72 godzinach, choć tempo dochodzenia do zdrowia bywa indywidualne.

Leczenie ogólne, czyli doustne antybiotyki i silniejsze leki przeciwbólowe, stosuje się przy bardzo nasilonych dolegliwościach, wysokiej gorączce i podejrzeniu szerzącego się stanu zapalnego. Częściej sięga się po nie także u pacjentów z grup wysokiego ryzyka, takich jak chorzy na cukrzycę czy osoby z poważnie obniżoną odpornością. Decyzję o terapii ogólnej zawsze podejmuje lekarz po zbadaniu pacjenta.

Pilna konsultacja specjalistyczna lub wręcz leczenie szpitalne są potrzebne, gdy istnieje podejrzenie martwiczego zapalenia ucha zewnętrznego, pojawiają się objawy neurologiczne czy bardzo silny ból oporny na leki. Alarmujące są także wyraźny obrzęk tkanek miękkich wokół ucha, wysoka gorączka oraz wyraźnie złe samopoczucie ogólne. W takich sytuacjach nie warto czekać na wizytę planową.

Zaleconej przez lekarza kuracji kroplami do uszu nie należy przerywać samodzielnie zaraz po ustąpieniu bólu, a do leczenia nie wolno używać „starych” preparatów, które są po terminie lub zostały przepisane innej osobie.

Jak zapobiegać uchu pływaka podczas pływania i kąpieli?

Większości przypadków ucha pływaka można skutecznie zapobiec dzięki odpowiedniej higienie i ochronie uszu w czasie kontaktu z wodą. Dotyczy to zarówno codziennych kąpieli w domowej łazience, jak i rekreacji na basenie, nad jeziorem czy nad morzem. Nawet proste nawyki wykonywane po każdej kąpieli znacząco zmniejszają ryzyko stanu zapalnego przewodu słuchowego.

Po każdym pływaniu lub kąpieli warto zastosować kilka prostych zasad:

• delikatnie osusz małżowinę uszną i okolice ucha miękkim ręcznikiem lub chusteczką, nie wkładając niczego do środka,
• przechyl głowę na boki i lekko nią poruszaj, aby ułatwić wypłynięcie wody z przewodu słuchowego,
• unikaj wkładania patyczków higienicznych i innych przedmiotów do kanału słuchowego po kąpieli,
• jeśli w uchu wyraźnie „chlupocze”, możesz krótko użyć suszarki z chłodnym nawiewem z bezpiecznej odległości, zachowując dużą ostrożność.

U osób, które często chorują na ucho pływaka lub spędzają w wodzie bardzo dużo czasu, pomocne są dobrze dobrane zatyczki dla pływaków oraz specjalne opaski na uszy. Takie zabezpieczenie jest szczególnie zalecane przy pływaniu w basenach ogrodowych, podczas długotrwałego nurkowania czy u osób po operacjach ucha, jeśli laryngolog tak doradzi. Ważne, aby zatyczki były prawidłowo dopasowane do kształtu przewodu słuchowego, najlepiej indywidualnie.

W profilaktyce stosuje się też krople zakwaszające lub osuszające przewód słuchowy, często zawierające kwas octowy lub mieszaninę alkoholu z gliceryną. Stosuje się je bezpośrednio po pływaniu, aby szybko odtworzyć kwaśne pH i wysuszyć zalegającą wilgoć. Takie preparaty można jednak używać tylko przy pewnej, nieuszkodzonej błonie bębenkowej i po konsultacji z lekarzem, który oceni, czy w danym przypadku to bezpieczne rozwiązanie.

Szczególnych środków ostrożności wymagają osoby z perforacją błony bębenkowej, drenażem ucha, po zabiegach operacyjnych w obrębie ucha środkowego oraz z przewlekłymi chorobami uszu. U nich nawet niewielka ilość wody przedostająca się do ucha środkowego może wywołać poważne powikłania. Takim pacjentom laryngolog zwykle zaleca ścisłą ochronę ucha przed wodą i indywidualnie dobrane metody zabezpieczenia podczas mycia włosów czy ewentualnego pływania.

Duże znaczenie ma też wybór miejsca kąpieli. Lepiej unikać pływania w wyraźnie zanieczyszczonych akwenach, o mętnej wodzie i nieprzyjemnym zapachu, a także w basenach przydomowych, gdzie woda jest rzadko wymieniana i słabo filtrowana. W przypadku basenów ogrodowych warto zadbać o prawidłową dezynfekcję, filtrację i regularną wymianę wody, co zmniejsza obciążenie bakteriami i grzybami.

Ryzyko powikłań infekcji ucha po kontakcie z wodą maleje, gdy organizm ma dobrą ogólną odporność. Pomaga w tym wysypianie się, zbilansowana dieta bogata w warzywa, owoce i zdrowe tłuszcze, aktywność fizyczna oraz właściwe leczenie chorób przewlekłych takich jak cukrzyca. Silny układ odpornościowy lepiej radzi sobie z pojedynczymi drobnoustrojami, zanim rozwiną one pełnoobjawowy stan zapalny.

Po świeżo przebytym zapaleniu ucha zewnętrznego lub bezpośrednio po zabiegach laryngologicznych ucho powinno mieć czas na pełne wygojenie, dlatego rodzice i dorośli pływacy powinni tymczasowo zrezygnować z pływania i zanurzania głowy do momentu, aż lekarz potwierdzi, że ucho jest całkowicie zdrowe.