Czy endokrynolog leczy trądzik? Oto, kiedy warto iść

Zastanawiasz się, czy z uporczywym trądzikiem powinnaś iść tylko do dermatologa, czy także do endokrynologa. W tym artykule dowiesz się, kiedy trądzik może mieć tło hormonalne i co może dla Ciebie zrobić specjalista od hormonów. Przeczytasz też, jakie objawy i badania najczęściej prowadzą do rozpoznania zaburzeń endokrynologicznych związanych z trądzikiem.

Co to jest trądzik hormonalny i po czym go rozpoznać?

Trądzik hormonalny to forma trądziku, w której główną przyczyną są zaburzenia pracy układu wewnątrzwydzielniczego. Gwałtowne wahania poziomu hormonów, zwłaszcza androgenów, insuliny, hormonów tarczycy i kortyzolu, pobudzają gruczoły łojowe do nadmiernej pracy. Dochodzi wtedy do nadprodukcji sebum, zatykania ujść gruczołów łojowych, powstawania zaskórników i przewlekłych stanów zapalnych skóry. Taki typ trądziku często nie reaguje dobrze na samą zmianę kosmetyków czy podstawową pielęgnację.

Najczęściej z trądzikiem hormonalnym zmagają się nastolatki w okresie dojrzewania, gdy gospodarka hormonalna dopiero się stabilizuje. Często dotyczy także młodych kobiet w wieku 25–35 lat, u których pojawia się lub nasila po kilku latach względnie czystej skóry. Zdarza się także u kobiet w okresie okołomenopauzalnym, kiedy spada poziom estrogenów i zmienia się wpływ androgenów na skórę, a nawet u niemowląt. W wielu przypadkach ma on charakter przewlekły, z okresami remisji i nasilonych zaostrzeń.

Na trądzik hormonalny silnie wpływają konkretne okresy życia i sytuacje związane ze zmianami poziomu hormonów. Może pojawiać się lub nasilać w czasie okresu dojrzewania, w fazie przedmiesiączkowej, w pierwszym trymestrze ciąży, w czasie menopauzy czy w okresach przewlekłego stresu, kiedy rośnie poziom kortyzolu. Często towarzyszy chorobom endokrynologicznym, takim jak zespół policystycznych jajników (PCOS), zaburzenia tarczycy, insulinooporność, hiperandrogenizm czy hiperkortyzolemia.

O tym, że trądzik może mieć tło hormonalne, świadczy przede wszystkim jego lokalizacja i zachowanie. Zmiany zwykle pojawiają się na twarzy, szyi, klatce piersiowej, ramionach i plecach, a ich nasilenie może wyraźnie wiązać się z cyklem miesiączkowym lub innymi zmianami hormonalnymi. Trądzik ma tendencję do nawrotów mimo starannej pielęgnacji, a wraz z nim pojawiają się inne sygnały zaburzeń hormonalnych, takie jak nieregularne miesiączki, hirsutyzm, wahania masy ciała czy przewlekłe zmęczenie.

Nawracający trądzik po okresie dojrzewania, zwłaszcza u kobiety z nieregularnymi miesiączkami, nadmiernym owłosieniem typu męskiego lub przyrostem masy ciała, powinien być powodem do pełnej diagnostyki endokrynologicznej, a nie tylko do kolejnej zmiany kosmetyków czy maści.

Najczęstsze objawy trądziku hormonalnego

Trądzik hormonalny może wyglądać nieco inaczej niż łagodny trądzik młodzieńczy. Na skórze pojawiają się liczne zaskórniki otwarte i zamknięte, grudki, krostki oraz wypryski z treścią ropną. Bardzo typowe są bolesne, podskórne „guzki”, które długo się utrzymują i często pozostawiają przebarwienia. Zmiany mają charakter przewlekły, goją się powoli, a skóra ma dużą skłonność do tworzenia blizn zanikowych i przerosłych.

Zmiany w trądziku hormonalnym mają swoje ulubione miejsca na ciele. Najczęściej zajmują dolną część twarzy, szczególnie brodę i okolice żuchwy, ale także policzki, czoło i obszar wokół nosa. Często rozszerzają się na szyję, dekolt, górną część klatki piersiowej, ramiona i plecy. Skóra jest wyraźnie przetłuszczona, „świeci się”, makijaż szybko spływa, a pory są rozszerzone i widoczne.

Na tło hormonalne mogą wskazywać konkretne cechy przebiegu zmian, które warto wychwycić na co dzień:

• nasilenie zmian zapalnych i nowych wyprysków tuż przed miesiączką,
• długotrwałe utrzymywanie się pojedynczych bolesnych „guzków” pod skórą,
• pojawił się wyraźny trądzik po okresie dojrzewania lub powrócił po kilku latach przerwy,
• rozległe stany zapalne, które bolą przy dotyku i trudno się goją,
• jednoczesna obecność zmian na twarzy i tułowiu, zwłaszcza na plecach i klatce piersiowej,
• skłonność do powstawania przebarwień pozapalnych i widocznych blizn potrądzikowych.

Przy trądziku hormonalnym bardzo często pojawiają się także objawy spoza skóry. To one najczęściej kierują diagnostykę w stronę endokrynologa:

• nieregularne cykle miesiączkowe lub całkowity brak miesiączki przez kilka miesięcy,
• nadmierne owłosienie typu męskiego, np. nad górną wargą, na brodzie, klatce piersiowej czy brzuchu,
• łysienie typu męskiego, przerzedzanie włosów na czubku głowy,
• nadwaga lub otyłość brzuszna z odkładaniem się tłuszczu głównie w okolicy talii,
• duża trudność w redukcji masy ciała mimo diety i zwiększonej aktywności fizycznej,
• wahania nastroju, drażliwość, obniżony nastrój, problemy z koncentracją,
• przewlekłe zmęczenie, uczucie braku energii mimo snu i odpoczynku.

Czym różni się trądzik hormonalny od trądziku młodzieńczego?

Trądzik młodzieńczy i trądzik hormonalny u dorosłych mają wspólny mianownik, bo w obu przypadkach udział biorą hormony. U nastolatków zmiany skórne zwykle są fizjologiczną reakcją skóry na gwałtowny wzrost androgenów w okresie dojrzewania. U dorosłych, zwłaszcza kobiet po 25–30 roku życia, nasilony lub nawracający trądzik częściej wiąże się z chorobą endokrynologiczną, na przykład PCOS, hiperandrogenizmem czy zaburzeniami tarczycy.

• Wiek pojawienia się zmian – trądzik młodzieńczy zwykle zaczyna się około 12–16 roku życia i stopniowo ustępuje, natomiast trądzik hormonalny może rozpocząć się lub nasilić po 25–30 roku życia.
• Utrzymywanie się zmian – jeśli nasilony trądzik nie wycisza się po zakończeniu okresu dojrzewania albo wraca po kilku latach czystej skóry, częściej ma podłoże hormonalne.
• Charakter i głębokość wykwitów – w trądziku hormonalnym typowe są głębokie, bolesne guzki i torbiele, a nie tylko powierzchowne krostki i zaskórniki.
• Lokalizacja – w trądziku młodzieńczym dominują czoło, nos i policzki, natomiast w hormonozależnym częściej dolna część twarzy, linia żuchwy, szyja i klatka piersiowa.
• Inne objawy – przy trądziku hormonalnym częściej współistnieją zaburzenia cyklu miesiączkowego, hirsutyzm, przyrost masy ciała czy wypadanie włosów, czego zwykle nie obserwuje się w typowym trądziku młodzieńczym.
• Reakcja na leczenie – klasyczny trądzik młodzieńczy często dobrze reaguje na prawidłową pielęgnację i leczenie dermatologiczne, natomiast trądzik hormonalny bywa oporny bez wyrównania hormonów.
• Związek z cyklem – zaostrzenia zmian ściśle powiązane z cyklem miesiączkowym lub innymi wydarzeniami hormonalnymi (ciąża, odstawienie antykoncepcji, menopauza) bardziej przemawiają za tłem hormonalnym.

Jeśli masz ponad 25 lat, zmiany skupiają się głównie na dolnej części twarzy i jednocześnie pojawiają się zaburzenia miesiączkowania, nadmierne owłosienie lub wahania masy ciała, powinnaś podejrzewać trądzik hormonalny, a nie „zwykły” trądzik młodzieńczy. W takiej sytuacji warto oprócz dermatologa zapisać się także na konsultację endokrynologiczną.

Czy endokrynolog leczy trądzik?

Endokrynolog to lekarz, który zajmuje się rozpoznawaniem i leczeniem zaburzeń układu hormonalnego. Dotyczy to między innymi tarczycy, przysadki mózgowej, nadnerczy, trzustki, jajników i jąder. Trądzik, szczególnie typu hormonalnego, może być jednym z objawów chorób tych narządów, zwłaszcza w przypadku zespołów androgennych, takich jak PCOS, hiperandrogenizm, insulinooporność, zaburzenia gospodarki węglowodanowej czy choroby tarczycy, w tym choroba Hashimoto i choroba Gravesa-Basedowa.

W diagnostyce trądziku o podejrzanym tle hormonalnym endokrynolog pełni bardzo ważną rolę. Podczas wizyty zbiera szczegółowy wywiad, pytając o cykle miesiączkowe, masę ciała, płodność, nastrój, poziom stresu i inne dolegliwości. Następnie ocenia objawy ogólne, takie jak zaburzenia miesiączkowania, nadmierne owłosienie, łysienie, otyłość brzuszna czy rozstępy. Wykonuje badanie fizykalne, a następnie zleca odpowiednie badania hormonalne oraz badania obrazowe, aby ustalić, czy trądzik jest objawem choroby endokrynologicznej.

Są sytuacje, w których leczenie trądziku wykracza poza kompetencje samego dermatologa i wymaga równoległej opieki endokrynologa:

• trądzik pojawił się po okresie dojrzewania lub powrócił nagle u osoby dorosłej,
• u dorosłej kobiety występuje bardzo nasilony trądzik, często z głębokimi guzkami,
• trądzik współistnieje z objawami PCOS, takimi jak hirsutyzm, nieregularne miesiączki, problemy z płodnością,
• zmiany skórne towarzyszą objawom chorób tarczycy, np. nagłej zmianie masy ciała, nietolerancji zimna lub ciepła, kołataniom serca,
• trądzik jest oporny na typowe leczenie dermatologiczne i staranną pielęgnację skóry,
• trądzik łączy się z objawami zespołów androgennych, jak łysienie typu męskiego, nadmierne owłosienie, rozstępy, otyłość brzuszna.

W praktyce najlepsze efekty daje współpraca kilku specjalistów. Endokrynolog zajmuje się leczeniem przyczyny, czyli wyrównaniem zaburzeń hormonalnych i metabolicznych. Dermatolog koncentruje się na samej skórze, dobierając preparaty miejscowe, leki ogólne, np. retinoidy, oraz zabiegi poprawiające gojenie i redukujące blizny. Często do zespołu dołącza także ginekolog, zwłaszcza przy PCOS, oraz dietetyk, który pomaga ustabilizować masę ciała i poprawić wrażliwość na insulinę.

Samodzielne „leczenie hormonów” ziołami, adaptogenami czy suplementami przy nasilonym trądziku może tylko zamaskować objawy poważnej choroby, takiej jak PCOS czy zaburzenia tarczycy, i opóźnić właściwą diagnostykę u endokrynologa.

Jakie zaburzenia hormonalne najczęściej powodują trądzik?

Trądzik, który nie ustępuje mimo prawidłowej pielęgnacji i leczenia dermatologicznego, bardzo często jest tylko widocznym na skórze objawem głębiej leżących zaburzeń hormonalnych. Nie jest wtedy odrębną chorobą skóry, ale częścią szerszego problemu metaboliczno–endokrynologicznego. Warto poznać najczęstsze rozpoznania, z którymi endokrynolog spotyka się u pacjentek i pacjentów z nasilonym trądzikiem.

• Hiperandrogenizm (nadmiar androgenów) – zwiększa aktywność gruczołów łojowych, powoduje nadprodukcję sebum i sprzyja powstawaniu zaskórników oraz stanów zapalnych (skóra staje się tłusta, porowata).
• Zespół policystycznych jajników (PCOS) – wiąże się z nadmiarem androgenów, zaburzeniami LH/FSH i insulinoopornością (zwiększona produkcja sebum, nieregularne cykle, nasilony trądzik).
• Insulinooporność i zaburzenia gospodarki węglowodanowej – wysoki poziom insuliny stymuluje jajniki do produkcji androgenów (to pośrednio nasila łojotok i stan zapalny skóry).
• Zaburzenia tarczycy – zarówno nadczynność, jak i niedoczynność, a także choroby autoimmunologiczne, jak Hashimoto czy Graves-Basedow (mogą powodować nadmierne przetłuszczanie skóry, wypadanie włosów i pogorszenie trądziku).
• Podwyższony poziom kortyzolu – w zespole Cushinga lub przy przewlekłym stresie (kortyzol nasila stan zapalny, łojotok, sprzyja rozstępom i opóźnia gojenie zmian skórnych).
• Hiperprolaktynemia – np. przy gruczolaku przysadki (zwiększona prolaktyna może pośrednio nasilać produkcję androgenów i wpływać na stan cery).
• Zaburzenia pracy nadnerczy produkujących androgeny – nadmierne wydzielanie androgenów nadnerczowych nasila trądzik, hirsutyzm i łysienie typu męskiego.

W takich schorzeniach trądzik rzadko występuje samotnie. Zwykle towarzyszą mu objawy metaboliczne, ginekologiczne, neurologiczne lub ogólnoustrojowe, takie jak otyłość, nadciśnienie, zaburzenia płodności, bóle głowy czy zaburzenia nastroju. Całościowa ocena tego obrazu, w tym interpretacja badań hormonalnych i obrazowych, leży właśnie w kompetencjach endokrynologa.

Trądzik a zespół policystycznych jajników PCOS

Zespół policystycznych jajników (PCOS) należy do najczęściej diagnozowanych zaburzeń hormonalnych u kobiet w wieku rozrodczym. Szacuje się, że dotyczy około 5–10 procent tej grupy. To schorzenie z pogranicza ginekologii i endokrynologii, związane z nadprodukcją androgenów, zaburzeniami proporcji LH/FSH oraz insulinoopornością. Trądzik, zwłaszcza na twarzy, szyi i klatce piersiowej, pozostaje jednym z typowych i często pierwszych zauważalnych objawów PCOS.

• nieregularne miesiączki lub ich całkowity brak przez dłuższy czas,
• nadmierne owłosienie w okolicach typowych dla mężczyzn, np. na twarzy, klatce piersiowej, plecach czy brzuchu,
• łysienie typu męskiego, przerzedzenie włosów w okolicy czubka głowy,
• trądzik na twarzy, szyi, klatce piersiowej i często na plecach,
• tendencja do przybierania na wadze, szczególnie w okolicy brzucha,
• duże trudności z redukcją masy ciała mimo diety i regularnej aktywności fizycznej,
• problemy z zajściem w ciążę, długie starania bez rezultatu,
• poronienia nawykowe, czyli powtarzające się utraty wczesnych ciąż,
• wahania nastroju, rozdrażnienie, obniżone samopoczucie.

PCOS wpływa na skórę na kilku poziomach jednocześnie. Nadmiar androgenów pobudza gruczoły łojowe do intensywnej pracy, przez co skóra staje się tłusta, pory się zapychają i łatwo tworzą się zaskórniki. Insulinooporność sprzyja przewlekłemu stanowi zapalnemu w organizmie, który dodatkowo zaostrza zmiany skórne. Zaburzone dojrzewanie pęcherzyków jajnikowych i brak owulacji pogłębiają rozchwianie hormonalne, co utrwala problem z trądzikiem.

W diagnostyce PCOS u pacjentki z trądzikiem bardzo duże znaczenie ma rozmowa o cyklach miesiączkowych, masie ciała i objawach metabolicznych. Endokrynolog lub ginekolog–endokrynolog zlecają badania laboratoryjne, w tym poziom androgenów, LH, FSH, insuliny i glukozy, a także wykonują USG jajników. W obrazie charakterystyczne są drobnopęcherzykowe jajniki, liczne pęcherzyki policystyczne, powiększona objętość jajnika powyżej 10 cm³ i brak dojrzałych pęcherzyków Graafa. Rozpoznanie stawia się jednak na podstawie całości danych, a nie tylko jednego badania USG.

Nieleczony PCOS to nie tylko problem z trądzikiem czy owłosieniem. Z czasem zwiększa się ryzyko niepłodności, cukrzycy typu 2, zaburzeń gospodarki lipidowej i chorób sercowo-naczyniowych. U pacjentek z PCOS rośnie także prawdopodobieństwo poronień nawykowych, a w pierwszym trymestrze ciąży ryzyko utraty ciąży może być istotnie wyższe. Dlatego przy trądziku i typowych objawach PCOS nie należy odkładać wizyty u endokrynologa lub ginekologa–endokrynologa.

PCOS jest chorobą przewlekłą, której nie da się po prostu „wyleczyć”, ale dzięki leczeniu endokrynologicznemu, modyfikacji stylu życia i współpracy z dermatologiem możesz znacząco zmniejszyć nasilenie trądziku i innych objawów oraz ograniczyć ryzyko powikłań metabolicznych.

Zaburzenia tarczycy i innych hormonów a nasilenie zmian skórnych

Choroby tarczycy również wyraźnie odbijają się na kondycji skóry. Niedoczynność może powodować suchość, szorstkość, bladość, a także skłonność do obrzęków, podczas gdy nadczynność sprzyja nadmiernemu przetłuszczaniu i nadpotliwości. W przebiegu choroby Hashimoto czy Graves-Basedowa dochodzi także do wypadania włosów, łamliwości paznokci i zaostrzenia istniejących problemów skórnych, w tym trądziku. Zaburzona synteza hormonów tarczycy wpływa na metabolizm całego organizmu, co łatwo widać właśnie na skórze.

• nagły przyrost lub spadek masy ciała bez zmiany stylu życia,
• nadmierna senność albo przeciwnie – pobudzenie i bezsenność,
• nadpotliwość lub ciągłe uczucie chłodu niezależnie od temperatury otoczenia,
• kołatania serca, przyspieszony puls, uczucie niepokoju,
• drżenie rąk, osłabienie mięśni,
• przewlekłe zmęczenie i spadek wydolności,
• wahania nastroju, skłonność do depresji lub nadmiernej drażliwości,
• obrzęki twarzy, dłoni i stóp, ogólne uczucie „opuchnięcia”.

Bardzo istotny dla skóry jest także kortyzol, czyli hormon stresu. Jego przewlekle podwyższony poziom, spotykany w hiperkortyzolemii i zespole Cushinga, nasila stan zapalny, łojotok, opóźnia gojenie ran i sprzyja powstawaniu rozstępów. Z kolei podwyższona prolaktyna i insulina (hiperprolaktynemia, insulinooporność) mogą pośrednio zaostrzać problemy skórne poprzez wpływ na produkcję androgenów i gospodarkę węglowodanową. Dlatego przy uporczywym trądziku zawsze warto przyjrzeć się także stresowi, diecie i stylowi życia.

Kiedy z trądzikiem warto iść do endokrynologa?

Nie każdy trądzik wymaga od razu konsultacji endokrynologicznej. W łagodnych i typowych postaciach pierwszym lekarzem pozostaje zazwyczaj dermatolog lub lekarz rodzinny. Są jednak sytuacje, w których równoległa diagnostyka hormonalna jest bardzo wskazana, bo bez niej leczenie skóry będzie tylko maskowaniem objawów, a nie usuwaniem przyczyny.

• trądzik pojawił się po okresie dojrzewania lub wrócił po kilku latach przerwy,
• u dorosłej kobiety lub mężczyzny występuje bardzo nasilony, głęboki trądzik,
• trądzik nie reaguje na właściwą pielęgnację i standardowe leczenie dermatologiczne,
• zmiany skórne współistnieją z nieregularnymi miesiączkami lub brakiem miesiączki,
• pojawia się trądzik razem z nadmiernym owłosieniem lub łysieniem typu męskiego,
• wystąpił nagły, nieuzasadniony przyrost lub spadek masy ciała,
• występują objawy insulinooporności i PCOS, takie jak otyłość brzuszna, trudne chudnięcie, zaburzenia owulacji,
• towarzyszy Ci przewlekłe zmęczenie, bóle głowy, wahania nastroju, problemy z płodnością.

Jeśli chcesz skorzystać z wizyty u endokrynologa w ramach NFZ, potrzebujesz skierowania, najczęściej od lekarza rodzinnego lub dermatologa. Na taki termin zwykle czeka się dłużej. Decydując się na wizytę prywatną, także w formie konsultacji online, nie potrzebujesz skierowania i zwykle możesz uzyskać pomoc szybciej, co ma znaczenie przy nasilonych objawach i ciężkim trądziku.

Objawy skórne i ogólne sugerujące podłoże hormonalne

O tym, że trądzik może mieć podłoże hormonalne, świadczy nie tylko wygląd pojedynczych wyprysków. Istotny jest cały zestaw sygnałów skórnych i ogólnych, które pojawiają się jednocześnie. Im wyraźniej skóra „współgra” z innymi objawami z ciała, tym większe podejrzenie, że problem dotyczy układu endokrynnego.

• nawracający, głęboki trądzik z bolesnymi podskórnymi guzkami,
• przewaga zmian na dolnej części twarzy, szyi, klatce piersiowej i plecach,
• silny łojotok i widoczne „świecenie się” skóry mimo lekkich kosmetyków,
• trądzik pojawiający się lub utrzymujący po zakończeniu okresu dojrzewania,
• obecność trądziku razem z nadmiernym owłosieniem lub łysieniem,
• jednoczesne przesuszenie innych okolic skóry albo łamliwe, rozdwajające się paznokcie.

• nieregularne cykle miesiączkowe, bardzo skąpe lub obfite miesiączki, brak miesiączki,
• trudności z zajściem w ciążę mimo regularnego współżycia,
• nagły przyrost lub wyraźny spadek masy ciała, który trudno wyjaśnić,
• przewlekłe zmęczenie mimo snu i odpoczynku, uczucie braku sił,
• wahania nastroju, drażliwość, obniżona koncentracja,
• uderzenia gorąca lub nietolerancja zimna, zlewne poty,
• obrzęki dłoni, stóp, twarzy, uczucie „opuchnięcia”,
• nawracające bóle głowy, zaburzenia widzenia,
• objawy przedwczesnego lub opóźnionego dojrzewania u nastolatków.

Gdy widzisz u siebie nie tylko trądzik, ale także kilka z wymienionych objawów ogólnych, ryzyko tła hormonalnego zdecydowanie rośnie. Wtedy wizyta u endokrynologa staje się pilniejsza, bo poprawa skóry zależy od wyrównania hormonów, a nie jedynie od kosmetyków czy maści.

Czy z trądzikiem u nastolatka też trzeba iść do endokrynologa?

W okresie dojrzewania trądzik jest częsty i zwykle mieszczący się w normie rozwojowej, dlatego najczęściej prowadzi go dermatolog lub pediatra. U wielu nastolatków zmiany stopniowo samoistnie się wyciszają, gdy gospodarka hormonalna stabilizuje się po kilku latach. Są jednak sytuacje, w których warto poprosić o opinię endokrynologa dziecięcego, aby wykluczyć poważniejsze zaburzenia dojrzewania czy choroby gruczołów dokrewnych.

• bardzo ciężki, gwałtownie narastający trądzik u nastolatka,
• pojawienie się trądziku przed typowym wiekiem dojrzewania, np. u dziecka kilkuletniego,
• brak innych cech dojrzewania mimo trądziku, albo odwrotnie – bardzo wczesne dojrzewanie,
• zaburzenia wzrostu, na przykład wyraźnie zahamowany lub nadmiernie szybki wzrost,
• nieregularne miesiączki lub ich brak u nastolatki, która już miesiączkuje od ponad roku,
• otyłość brzuszna, rozstępy, szybkie przybieranie na wadze,
• nadmierne owłosienie lub łysienie u nastolatka,
• objawy typowe dla chorób tarczycy, takie jak senność, nadpobudliwość, spadki lub przyrosty masy ciała.

Rolą rodziców i lekarza pierwszego kontaktu jest ocena, czy zmiany mieszczą się w obrazie typowego dojrzewania, czy jednak towarzyszą im objawy sugerujące chorobę endokrynologiczną. Gdy obraz jest nietypowy lub bardzo nasilony, najlepszym rozwiązaniem jest współpraca dermatologa z endokrynologiem dziecięcym, aby jak najwcześniej wdrożyć właściwe leczenie.

Jakie badania może zlecić endokrynolog przy trądziku?

Zakres badań diagnostycznych przy trądziku hormonalnym dobiera się indywidualnie. Endokrynolog analizuje wywiad, objawy skórne i ogólne, wyniki wcześniejszych badań i na tej podstawie decyduje, jakich hormonów i parametrów metabolicznych trzeba szukać. Celem jest ustalenie przyczyny trądziku, a nie tylko potwierdzenie, że ma on charakter zapalny.

• testosteron całkowity i wolny – ocenia nadmiar androgenów,
• DHEA-S (dehydroepiandrosteron-siarczan) – androgen nadnerczowy, ważny przy podejrzeniu hiperandrogenizmu,
• LH i FSH – hormony przysadki sterujące pracą jajników, przydatne w diagnostyce PCOS,
• estradiol – szczególnie u kobiet z zaburzeniami cyklu,
• prolaktyna – podwyższony poziom może wpływać na trądzik i cykle,
• TSH, FT3 i FT4 – podstawowe hormony tarczycy,
• przeciwciała tarczycowe anty-TPO i anty-TG przy podejrzeniu chorób autoimmunologicznych,
• kortyzol – w przypadku podejrzenia hiperkortyzolemii lub zespołu Cushinga,
• glukoza i insulina na czczo, a także krzywa cukrowa i insulinowa przy podejrzeniu insulinooporności i zaburzeń gospodarki węglowodanowej.

• USG jajników w kierunku PCOS oraz oceny objętości jajników i obecności pęcherzyków policystycznych,
• USG tarczycy w celu oceny jej budowy, obecności guzków i cech zapalenia,
• USG nadnerczy przy podejrzeniu guzów produkujących androgeny lub kortyzol,
• rezonans magnetyczny przysadki mózgowej, jeśli istnieje podejrzenie guza przysadki lub hiperprolaktynemii o podłożu organicznym.