Angina ropna – objawy, ile trwa leczenie i czy jest zaraźliwa

Masz silny ból gardła i zastanawiasz się, czy to zwykłe przeziębienie, czy angina ropna. Z tego artykułu dowiesz się, czym dokładnie jest angina ropna, jakie daje objawy, jak długo trwa leczenie i jak bardzo jest zaraźliwa. Przeczytasz też, kiedy koniecznie zgłosić się do lekarza i jak bezpiecznie wspierać terapię w domu.

Angina ropna – co to za choroba i jak dochodzi do zakażenia

Angina ropna to ostre, bakteryjne zapalenie gardła i migdałków podniebiennych, czyli jedna z postaci ostrej anginy. Wywołują ją najczęściej paciorkowce grupy A, a objawy pojawiają się nagle i narastają w ciągu kilku godzin. W odróżnieniu od znacznie częstszej anginy wirusowej, w obrazie gardła widoczne są ropne naloty, a dolegliwości bywają dużo bardziej gwałtowne. Chorują głównie dzieci w wieku 5–15 lat, ale często zarażają się też dorośli, zwłaszcza rodzice małych dzieci oraz osoby pracujące w dużych zespołach. Właściwe rozróżnienie, czy ból gardła ma podłoże wirusowe czy bakteryjne, decyduje, czy potrzebny jest antybiotyk, czy wystarczy leczenie objawowe.

Do zakażenia anginą ropną dochodzi przede wszystkim drogą kropelkową. Bakterie unoszą się w powietrzu razem z mikroskopijnymi kroplami śliny podczas kaszlu, kichania czy głośnego mówienia z bliskiej odległości. Możesz zarazić się także przez kontakt z wydzieliną z nosogardła pozostawioną na przedmiotach codziennego użytku, takich jak sztućce, kubki, ręczniki, pościel czy dziecięce zabawki. W skupiskach ludzi – w szkołach, przedszkolach, żłobkach, domach wielopokoleniowych czy otwartych biurach – angina łatwiej przechodzi z jednej osoby na kolejne.

Okres wylęgania anginy ropnej, czyli czas od kontaktu z bakterią do pojawienia się pierwszych objawów, wynosi zwykle 2–5 dni, choć w źródłach podaje się zakres od około 12 godzin do nawet 4–5 dni. Najwięcej zachorowań obserwuje się od późnej jesieni do wczesnej wiosny, kiedy częściej przebywasz w zamkniętych pomieszczeniach i odporność jest osłabiona. Jednocześnie warto podkreślić, że infekcje wirusowe odpowiadają za około 70–85 procent ostrych zapaleń gardła u dzieci i aż 90–95 procent u dorosłych, natomiast zakażenia bakteryjne, w tym typowa angina ropna, stanowią około 15–30 procent przyczyn u dzieci i 5–10 procent u dorosłych. Latem także można zachorować, zwłaszcza przy gwałtownych zmianach temperatury, intensywnie działającej klimatyzacji i częstym piciu bardzo zimnych napojów.

Nagły, silny ból gardła z wysoką gorączką i widocznymi „białymi kropkami” lub nalotami na migdałkach, narastający w ciągu kilku godzin, powinien skłonić do pozostania w domu i szybkiego kontaktu z lekarzem, zamiast prób leczenia na własną rękę.

Jakie bakterie wywołują anginę ropną?

Główną przyczyną anginy ropnej są paciorkowce beta‑hemolizujące grupy A, czyli Streptococcus pyogenes. To one odpowiadają za klasyczną anginę paciorkowcową, z wysoką gorączką, bardzo silnym bólem gardła i ropnymi nalotami na migdałkach. Bakterie te produkują toksyny i enzymy, które uszkadzają lokalne tkanki, nasilają stan zapalny, obrzęk śluzówki i dolegliwości bólowe. Z tego powodu objawy paciorkowcowej anginy są zwykle gwałtowniejsze niż przy typowym przeziębieniu o etiologii wirusowej.

Paciorkowce grupy A mogą wywoływać także inne choroby. Do najważniejszych należą szkarlatyna (płonica), która oprócz bólu gardła objawia się drobną wysypką i „malinowym językiem”, oraz róża, czyli ostre zapalenie skóry. U niewielkiej części osób Streptococcus pyogenes może bytować w gardle bezobjawowo – takie nosicielstwo jest rzadsze, jednak istotne z punktu widzenia szerzenia się zakażenia w rodzinie czy w klasie.

• inne paciorkowce grup C i G – częściej wywołują obraz anginy ropnej u młodzieży i młodych dorosłych, zwłaszcza przy częstych kontaktach w dużych grupach,
• Fusobacterium necrophorum – bakteria beztlenowa, którą częściej rozpoznaje się u starszych nastolatków i młodych dorosłych, może prowadzić do ciężkich powikłań, takich jak zespół Lemierre’a,
• Arcanobacterium haemolyticum – rzadziej spotykana przyczyna anginy z nalotami, typowo u nastolatków i młodych dorosłych, czasem z wysypką przypominającą szkarlatynę.

Czynniki ryzyka zachorowania na anginę ropną

Do rozwoju anginy ropnej dochodzi łatwiej, gdy odporność jest osłabiona, a kontakt z osobą zakażoną jest częsty i bliski. Dotyczy to szczególnie rodzin z małymi dziećmi, dzieci w wieku szkolnym, osób pracujących w zamkniętych pomieszczeniach oraz pacjentów z przewlekłymi chorobami. Osłabiona odporność po nieprzespanych nocach, intensywnym stresie, wychłodzeniu czy przegrzaniu organizmu ułatwia bakteriom wniknięcie w błonę śluzową gardła i szybszy rozwój ostrej infekcji.

• wiek 5–15 lat, czyli okres, w którym angina paciorkowcowa występuje najczęściej,
• przebywanie w dużych skupiskach ludzi: szkoły, przedszkola, żłobki, internaty, biura typu open space,
• sezon jesienno‑zimowy i wczesna wiosna, gdy częściej dochodzi do spadku odporności,
• nagłe zmiany temperatury – klimatyzacja, bardzo zimne napoje, lody po rozgrzaniu,
• wychłodzenie lub przegrzanie organizmu, w tym mokre ubranie, przeciągi, zbyt ciepłe pomieszczenia,
• przewlekłe choroby i obniżona odporność, w tym choroby przewlekłe, niedożywienie, intensywny stres, niewyspanie,
• bliski kontakt domowy z osobą chorą na anginę lub nosicielem paciorkowca (wspólne sztućce, kubki, pocałunki).

Paciorkowce grupy A mogą bytować w gardle bezobjawowo, ale jest to zjawisko stosunkowo rzadkie w populacji ogólnej. Dla przeciętnego domownika najważniejsze jest unikanie bliskiego kontaktu z osobą, u której występuje silny ból gardła, gorączka i naloty na migdałkach, oraz dbanie o odporność poprzez sen, ruch i racjonalne odżywianie.

Częste mycie rąk, niewspółdzielenie sztućców, kubków i ręczników z osobą z bolesnym gardłem oraz regularne wietrzenie i nawilżanie powietrza w sezonie grzewczym wyraźnie zmniejszają ryzyko „łapania” anginy w rodzinie.

Angina ropna – objawy u dorosłych i dzieci

Jak wygląda angina ropna i jakie daje objawy?

Angina ropna zwykle zaczyna się nagle. W ciągu kilku–kilkunastu godzin pojawia się bardzo silny ból gardła, wysoka gorączka i poczucie ogólnego rozbicia z dreszczami oraz bólami mięśni. W porównaniu z typowym przeziębieniem dolegliwości są wyraźnie bardziej gwałtowne, a stan ogólny wielu chorych wręcz „ścina z nóg”. Niejednokrotnie pacjent jeszcze poprzedniego dnia czuł się dobrze, a następnego nie jest w stanie normalnie przełykać ani funkcjonować.

W gardle i na migdałkach widoczne są charakterystyczne zmiany zapalne. Błona śluzowa jest silnie zaczerwieniona, obrzęknięta, a na migdałkach pojawiają się białe lub żółtawe wyspy ropy. Węzły chłonne na szyi, szczególnie podżuchwowe, stają się powiększone i bolesne przy dotyku. U części chorych można zauważyć drobne wybroczyny na podniebieniu oraz tak zwany malinowy język, przypominający obraz widywany przy szkarlatynie.

• ostry ból gardła nasilający się przy przełykaniu śliny, pokarmów i płynów,
• trudności z połykaniem, czasem odmowa jedzenia z powodu bólu,
• obrzęk i silne zaczerwienienie gardła oraz migdałków podniebiennych,
• białe lub żółtawe ropne naloty na migdałkach lub w kryptach migdałkowych,
• drobne wybroczyny na podniebieniu miękkim lub twardym,
• niekiedy malinowy język z powiększonymi brodawkami,
• nieprzyjemny zapach z ust związany z infekcją migdałków.

• wysoka gorączka, często powyżej 38–39°C, często z dreszczami,
• ogólne osłabienie i uczucie rozbicia,
• bóle głowy, szczególnie w okolicy skroni lub potylicy,
• bóle mięśni i stawów przypominające objawy „grypowe”,
• powiększone, tkliwe węzły chłonne na szyi, zwłaszcza pod żuchwą,
• czasami nudności, ból brzucha lub wymioty, szczególnie u dzieci.

U dzieci obraz kliniczny bywa nieco inny niż u dorosłych. Maluchy często nie potrafią dokładnie opisać bólu gardła, dlatego rodzice najpierw zauważają rozdrażnienie, senność, brak apetytu lub wyraźną płaczliwość. Dziecko może odmawiać jedzenia i picia, bo przełykanie sprawia mu silny ból, może też skarżyć się na ból brzucha, nudności albo wymiotować. U małych dzieci to właśnie te dolegliwości oraz gorączka zwracają uwagę opiekunów, zanim ktoś zajrzy do gardła i zobaczy naloty.

W anginie ropnej rzadziej pojawiają się objawy typowe dla infekcji wirusowych, takie jak obfity katar, męczący kaszel, zapalenie spojówek czy biegunka. Ich obecność, przy umiarkowanym bólu gardła i mniejszej gorączce, częściej sugeruje anginę wirusową lub zwykłe przeziębienie, mimo że samo gardło może być bardzo czerwone i bolesne.

Czy angina ropna może przebiegać bez gorączki?

Klasyczny obraz anginy ropnej wiąże się z wysoką gorączką i dreszczami. Zdarzają się jednak sytuacje, gdy infekcja paciorkowcowa przebiega bez wyraźnej gorączki lub tylko ze stanem podgorączkowym. Dotyczy to zwłaszcza osób starszych, pacjentów z chorobami przewlekłymi lub osób przyjmujących regularnie leki przeciwzapalne. W takich przypadkach nadal mogą występować wszystkie typowe cechy bakteryjnej anginy, czyli bardzo silny ból gardła, wyraźne ropne naloty na migdałkach oraz powiększone, bolesne węzły chłonne szyi.

Brak gorączki nie wyklucza anginy ropnej ani ryzyka poważnych powikłań. Jeżeli widzisz typowy obraz w gardle, a ból jest na tyle silny, że utrudnia jedzenie czy picie, konieczna jest konsultacja lekarska, nawet jeśli pacjent nie „czuje się bardzo chory”, bo nie ma wysokiej temperatury.

Diagnostyka anginy ropnej – kiedy zgłosić się do lekarza

Jak lekarz rozpoznaje anginę ropną?

Podstawą rozpoznania anginy ropnej jest dokładny wywiad i badanie fizykalne. Lekarz rodzinny lub laryngolog pyta o nagły początek dolegliwości, wysokość gorączki, nasilenie bólu gardła, ewentualny kontakt z osobą chorą na anginę oraz obecność lub brak kaszlu, kataru, biegunki czy zapalenia spojówek. Potem ogląda gardło w dobrej iluminacji, ocenia stopień zaczerwienienia i obrzęku, obecność ropnych nalotów i wybroczyn na podniebieniu, a także sprawdza węzły chłonne na szyi pod kątem powiększenia i bolesności.

Aby oszacować prawdopodobieństwo zakażenia paciorkowcem grupy A, lekarze korzystają często ze skal klinicznych, takich jak skala Centora/McIsaaca. Pod uwagę bierze się takie elementy, jak wysoka gorączka, brak kaszlu, powiększone i bolesne węzły chłonne szyi, obecność nalotów lub obrzęku migdałków oraz wiek pacjenta. Suma punktów pomaga zdecydować, czy ryzyko zakażenia bakteryjnego jest małe, pośrednie czy duże, i czy warto od razu włączyć antybiotyk, czy najpierw wykonać dodatkowe badania.

• szybki test antygenowy na paciorkowce (tzw. Strep‑test) – wynik dostępny jest po kilku minutach z wymazu z gardła, szczególnie przy średnim ryzyku zakażenia wg skali,
• wymaz z gardła z posiewem – zalecany zwłaszcza u dzieci i w razie wątpliwości diagnostycznych lub częstych nawrotów,
• badania laboratoryjne krwi (morfologia, CRP) – stosowane przy ciężkim przebiegu, podejrzeniu powikłań lub konieczności różnicowania z innymi chorobami.

Na podstawie połączenia objawów, wyniku skali klinicznej i badań dodatkowych lekarz podejmuje decyzję, czy od razu wdrożyć antybiotykoterapię, czy wystarczy leczenie objawowe i obserwacja. Sam wygląd gardła nie zawsze pozwala pewnie odróżnić infekcję bakteryjną od wirusowej, dlatego rola szybkich testów na paciorkowce w gabinecie jest tak duża.

Pilna konsultacja lekarska lub wizyta na ostrym dyżurze jest konieczna, gdy mimo leków przeciwgorączkowych utrzymuje się wysoka gorączka, narastają trudności w przełykaniu lub oddychaniu, pojawia się jednostronny, bardzo silny ból gardła, obrzęk szyi, sztywność karku albo gwałtowne pogorszenie samopoczucia. Takie objawy mogą świadczyć o ropniu okołomigdałkowym lub innych groźnych powikłaniach.

Jak odróżnić anginę ropną od bólu gardła przy przeziębieniu?

Ból gardła jest jednym z najczęstszych objawów infekcji górnych dróg oddechowych, ale jego przyczyna nie zawsze jest taka sama. Istnieje kilka cech, które pomagają zarówno domownikom, jak i lekarzom odróżnić bakteryjną anginę ropną od bólu gardła w przebiegu przeziębienia, zwykle o etiologii wirusowej. Analiza szybkości narastania objawów, towarzyszących dolegliwości i obrazu gardła pozwala lepiej ocenić, z jakim typem infekcji masz do czynienia.

• cechy sugerujące bakteryjną anginę ropną: nagły początek w ciągu kilkunastu godzin, bardzo silny ból gardła, wysoka gorączka, brak lub minimalny katar i kaszel, ropne naloty na migdałkach, powiększone i bolesne węzły chłonne szyi, drobne wybroczyny na podniebieniu,
• cechy bólu gardła przy przeziębieniu lub anginie wirusowej: stopniowy rozwój objawów przez 1–2 dni, łagodniejszy ból gardła, niższa gorączka albo jej brak, dominujący katar i męczący kaszel, bóle mięśniowe, często zapalenie spojówek, brak ropnych nalotów, bardziej rozlane zaczerwienienie gardła.

Ostateczne rozróżnienie nie zawsze jest możliwe „na oko”. Jeżeli objawy są nasilone lub nietypowe, warto wykonać szybki test na paciorkowce albo skonsultować się z lekarzem, zamiast na własną rękę sięgać po antybiotyki z domowej apteczki.

Samodzielne przyjmowanie „resztek” antybiotyków przy każdym bólu gardła jest niebezpieczne, bo źle dobrany lub zbyt krótko stosowany lek zwiększa oporność bakterii i nie chroni przed powikłaniami, jeśli infekcja ma charakter wirusowy.

Angina ropna – ile trwa choroba i ile trwa leczenie

Po kontakcie z osobą zakażoną pierwsze objawy anginy ropnej pojawiają się zwykle między 12 godziną a 4–5 dniem. Bez zastosowania antybiotyku dolegliwości mogą utrzymywać się 5–10 dni, najczęściej około 8–10 dni. U części chorych ból gardła i gorączka stopniowo słabną po kilku dniach, nawet bez leczenia przyczynowego, co jednak nie oznacza całkowitego wyeliminowania bakterii z gardła.

Nawet jeśli objawy ustąpią samoistnie, część pacjentów pozostaje nosicielami paciorkowców w gardle przez tygodnie lub miesiące. Dotyczy to zwłaszcza dzieci w wieku 3–15 lat. Takie nosicielstwo wiąże się z ryzykiem nawrotów infekcji, a w niektórych sytuacjach także późnych powikłań, jak gorączka reumatyczna czy ostre kłębuszkowe zapalenie nerek. Z tego względu zdecydowana większość pacjentów z potwierdzoną anginą paciorkowcową powinna otrzymać antybiotyk.

• czas trwania objawów przy nieleczonej anginie ropnej – zwykle 5–10 dni,
• czas do wyraźnej poprawy po rozpoczęciu antybiotykoterapii – najczęściej 1–3 dni,
• standardowa długość antybiotykoterapii – przeważnie 7–10 dni, zależnie od zastosowanego leku,
• orientacyjny czas pełnego powrotu do formy – od kilku do kilkunastu dni, w zależności od wieku i stanu ogólnego pacjenta.

Mimo szybkiej poprawy samopoczucia po włączeniu antybiotyku nie wolno samodzielnie skracać zaleconego czasu leczenia ani zbyt wcześnie wracać do intensywnego wysiłku fizycznego. Zbyt wczesne przerwanie terapii lub forsowanie organizmu zaraz po chorobie zwiększa ryzyko nawrotów, niedoleczenia i powikłań sercowych czy nerkowych.

Jak bardzo angina ropna jest zaraźliwa i jak długo utrzymuje się zakaźność?

Angina ropna jest chorobą wysoce zakaźną, choć w praktyce zaraża nieco mniejszy odsetek domowników niż wiele infekcji wirusowych. Szacuje się, że w rodzinie bakteryjna angina przenosi się średnio na około jedną czwartą osób pozostających we wspólnym gospodarstwie, podczas gdy typowe infekcje wirusowe mogą dosięgać nawet dwie trzecie współmieszkańców. Różnica wynika m.in. z innej dynamiki szerzenia się patogenów i czasu ich wydalania z dróg oddechowych.

Zakażenie szerzy się przede wszystkim drogą kropelkową, czyli podczas kaszlu, kichania, głośnego mówienia w niewielkiej odległości. Istotny jest również kontakt bezpośredni – pocałunki czy wspólne picie z jednego kubka. Bakterie mogą też przenosić się przez zakażone przedmioty, takie jak naczynia, sztućce, ręczniki, pościel czy dziecięce zabawki, jeżeli trafi na nie ślina lub wydzielina z nosogardła chorego.

Osoba chora na anginę ropną może zacząć zarażać już krótko przed wystąpieniem pierwszych objawów i pozostaje zakaźna przez cały okres choroby. Bez antybiotykoterapii paciorkowce mogą być przenoszone na inne osoby nawet do około tygodnia po ustąpieniu dolegliwości. Po włączeniu skutecznego antybiotyku zakaźność zwykle wyraźnie spada po 24–48 godzinach, a większość zaleceń przyjmuje około 24 godzin jako minimalny bezpieczny okres izolacji domowej.

• pozostanie w domu przez co najmniej 24 godziny po rozpoczęciu antybiotykoterapii,
• unikanie przedszkola, szkoły, pracy i zatłoczonych miejsc publicznych w tym czasie,
• stosowanie osobnych naczyń, sztućców i ręczników dla osoby chorej,
• częste, dokładne mycie rąk wodą z mydłem, szczególnie po kontakcie z wydzieliną,
• zasłanianie ust i nosa przy kaszlu lub kichaniu chusteczką jednorazową lub zgięciem łokcia,
• wymiana szczoteczki do zębów po przebytej anginie, aby ograniczyć ryzyko nawrotu.

Dziecko lub dorosły z rozpoznaną anginą ropną powinien zostać w domu przynajmniej dobę od rozpoczęcia antybiotyku – powrót do przedszkola czy pracy „po pierwszej tabletce” sprzyja powstaniu ogniska zachorowań w grupie.

Leczenie anginy ropnej – antybiotyk, leki objawowe i domowe sposoby

Przy bólu gardła bardzo ważne jest ustalenie, czy przyczyną jest bakteria, czy wirus. Angina ropna, czyli paciorkowcowa, zazwyczaj wymaga antybiotykoterapii, natomiast angina wirusowa leczy się objawowo i antybiotyk nie przynosi w niej korzyści. Decyzję o wdrożeniu leku przeciwbakteryjnego podejmuje lekarz na podstawie obrazu klinicznego, skali punktowej oraz wyników ewentualnych testów z gardła.

W leczeniu anginy ropnej antybiotykiem pierwszego wyboru jest doustna fenoksymetylopenicylina, stosowana w odpowiednio dobranej dawce przez 7–10 dni. Gdy pacjent ma trudności z przyjmowaniem leków doustnych albo współpraca jest utrudniona, można zastosować jednorazowe domięśniowe podanie penicyliny benzatynowej. U osób z alergią na penicylinę lub przy nietolerancji tego leku lekarz może zaproponować inne antybiotyki, na przykład wybrane cefalosporyny, klarytromycynę czy azytromycynę, zgodnie z aktualnymi wytycznymi medycznymi i sytuacją kliniczną.

Antybiotyki stosuje się nie tylko po to, aby zwalczyć bakterię w gardle. Prawidłowo dobrana antybiotykoterapia skraca czas trwania najbardziej dokuczliwych objawów, szczególnie gorączki i bólu gardła, zmniejsza ryzyko groźnych powikłań, takich jak gorączka reumatyczna, ostre kłębuszkowe zapalenie nerek, ropień okołomigdałkowy, ropne zapalenie ucha środkowego czy zatok. Dodatkowo ogranicza długotrwałe nosicielstwo paciorkowców i częstość nawrotów anginy u tego samego pacjenta.

Konieczne jest ścisłe przestrzeganie zaleceń dotyczących dawki i czasu trwania antybiotykoterapii. Standardowo kuracja trwa 7–10 dni, a przerwanie leczenia po 2–3 dniach, gdy tylko ustąpi ból i gorączka, powoduje ryzyko niedoleczenia, nawrotów, powikłań oraz narastania oporności bakterii na stosowany lek.

• leki przeciwgorączkowe i przeciwbólowe, takie jak paracetamol czy ibuprofen w dawkach dostosowanych do wieku i masy ciała,
• miejscowe preparaty łagodzące ból gardła: tabletki do ssania, spraye, syropy zawierające substancje przeciwzapalne, powlekające lub miejscowo znieczulające, np. lidokainę,
• roztwory do płukania jamy ustnej z substancjami przeciwzapalnymi, na przykład z diklofenakiem, zmniejszające obrzęk i zaczerwienienie,
• inhalacje z soli fizjologicznej, często z dodatkiem składników nawilżających, takich jak ektoina czy kwas hialuronowy, szczególnie pomocne u dzieci,
• odpowiednie nawodnienie organizmu – ciepłe napoje, częste małe łyki, aby uniknąć odwodnienia,
• odpoczynek fizyczny i ograniczenie obciążenia organizmu w czasie trwania infekcji.

Rodzice, kobiety w ciąży i osoby szczególnie wrażliwe na leki ogólnoustrojowe mogą zwrócić uwagę na bezpieczniejsze formy leczenia objawowego, w tym preparaty z ektoiną, roztwory do inhalacji bez dodatkowych leków przeciwzapalnych, czy środki działające miejscowo w formie sprayu. Dobór konkretnych produktów zawsze warto omówić z lekarzem lub farmaceutą, aby uwzględnić wiek, ciążę, choroby współistniejące i leki przyjmowane na stałe.

• płukanie gardła ciepłą wodą z dodatkiem soli kuchennej, co pomaga zmniejszyć obrzęk i mechanicznie oczyszcza śluzówkę,
• płukanki i napary ziołowe, np. z rumianku, szałwii czy tymianku, działające łagodząco i lekko przeciwzapalnie,
• picie ciepłych, ale nie gorących napojów, takich jak herbata z miodem i imbirem lub napary ziołowe,
• unikanie drażniących pokarmów – bardzo gorących, ostrych, słonych czy kwaśnych potraw, które dodatkowo podrażniają gardło,
• unikanie dymu papierosowego, intensywnych oparów i bardzo zimnych napojów, które pogarszają dolegliwości.

Przy nawracających anginach ropnych konieczna jest dokładna ocena przez lekarza częstotliwości i nasilenia zakażeń. W niektórych przypadkach zmienia się schemat antybiotykoterapii, rozważa szerszą diagnostykę lub konsultację laryngologiczną. Jeśli mimo prawidłowego leczenia anginy pojawiają się kilka razy w roku, rozpatruje się możliwość usunięcia migdałków podniebiennych, czyli tonsillektomii.

W okresie ostrej anginy zaleca się pozostanie w domu i fizyczny odpoczynek. Dotyczy to szczególnie dzieci oraz osób wykonujących ciężką pracę fizyczną lub intensywnie trenujących. Próby „przechodzenia” infekcji i jednoczesne duże obciążenie organizmu zwiększają ryzyko powikłań sercowych, nerkowych i ropnych wokół gardła.

Nie wolno samodzielnie dobierać ani przerywać antybiotyku na anginę ropną – nawet jeśli ból gardła i gorączka ustąpią po 2–3 dniach, kurację trzeba doprowadzić do końca, a „niedokończone” opakowania z domowej apteczki nie powinny być używane przy kolejnych infekcjach bez decyzji lekarza.